Tìm hiểu về nghề quản trị mạng (Network Administrator)
qua các thông tin trên internet, bạn sẽ thấy tương đối “mông lung” khi
khái niệm về nghề này khá rộng, phạm vi công việc của người làm nghề này
cũng khác nhau tùy yêu cầu của từng công ty.
Yêu cầu về trình độ cũng rất khác nhau, có thể chỉ cần
hoàn thành một khóa học từ 6-8 tháng tại một trung tâm dạy nghề, hoặc
học trung cấp, cao đẳng, cho đến trình độ đại học và cần rất nhiều chứng
chỉ đòi hỏi trình độ bậc cao.
Công việc của quản trị mạng
Nghề quản trị mạng đòi hỏi phải thực hành nhiều
Người quản trị mạng (QTM) phải có khả năng tự thiết lập
một mạng máy tính, cấu hình mạng, điều chỉnh hiệu năng hoạt động mạng
máy tính, vận hành hệ thống mạng, giải quyết sự cố mạng và nắm được các
phương pháp để bảo vệ mạng trước nguy cơ virus, worm, trojan, spam, cũng
như các biện pháp chống xâm nhập, ăn cắp thông tin, phá hoại mạng.
Công việc cụ thể của từng chuyên viên QTM sẽ tùy thuộc
vào quy mô doanh nghiệp. Thông thường, những doanh nghiệp ứng dụng CNTT
quy mô lớn như ngân hàng, bảo hiểm, hàng không, các công ty về lĩnh vực
thương mại điện tử cần tới một phòng QTM với số nhân viên lên tới vài
chục, thậm chí là hàng trăm. Các doanh nghiệp quy mô vừa cần khoảng 4-5
người, các doanh nghiệp nhỏ cũng cần ít nhất một nhân viên chuyên phụ
trách hệ thống mạng. Ở các công ty quy mô nhỏ, số lượng máy tính ít thì
người QTM phải biết và làm đủ mọi thứ để duy trì hoạt động thông suốt
của mạng, bao gồm cả việc theo dõi cập nhật nội dung của website đơn vị.
Trong khi đó, nếu được làm tại các công ty với quy mô lớn, người làm
QTM được phân công một công việc cụ thể như QTM chuyên về bảo mật,
chuyên về thiết kế mạng hay chuyên về bộ phận theo dõi, giám sát, vận
hành máy chủ.
QTM thường chỉ liên quan đến công việc kỹ thuật mạng và
hiếm khi phải hỗ trợ trực tiếp người sử dụng. QTM thường là ở cấp 3
trong xử lý sự cố, tức là khi có sự cố xảy ra thì trước tiên sẽ được xử
lý ở cấp 1 (helpdesk – giải đáp thắc mắc, tư vấn), cấp 2 (kỹ thuật viên
về máy tính và mạng) rồi mới đến cấp 3 là cấp QTM. Tuy vậy, tại rất
nhiều công ty ở Việt Nam hiện nay, thậm chí cả một số văn phòng nước
ngoài, người QTM thường kiêm nhiệm tất cả các công việc này.
Anh Nguyễn Mạnh Cường, QTM cho hệ thống máy tính của
các nhà sách Tiền Phong tại Hà Nội, cho biết: “Thông thường các công ty
nhỏ cỡ vài chục máy tính sẽ cần khoảng 2 – 3 nhân viên gọi là quản trị
mạng nhưng thực chất là làm tất cả các công việc phát sinh như hỗ trợ
người dùng, đề xuất và mua sắm trang thiết bị, đi dây và cài đặt mạng
cho người dùng mới, xử lý các sự cố như đứt mạng, nghẽn mạng, quản lý
băng thông, cấu hình tường lửa bảo vệ… Ở công ty lớn hơn thì phần lớn
các công việc trên sẽ do các kỹ thuật viên phòng IT đảm nhiệm, quản trị
mạng chỉ lo các phần liên quan đến băng thông và bảo mật mạng, quản lý
máy chủ. Còn những công ty nhỏ hơn thì thậm chí cũng không cần đến quản
trị mạng mà thuê ngoài, các sự cố nho nhỏ thì nhờ người rành công nghệ
tự xử lý”.
Học gì để thành quản trị mạng?
Đầu tiên là môn học sửa lỗi máy tính (PC Troubleshooting).
Dù mong muốn trở thành một nhà QTM cao cấp, nhưng bạn sẽ không thể trả
lời với mọi người rằng mình không biết sửa lỗi máy tính. Vì đến lỗi trên
một chiếc máy tính cá nhân mà bạn không xử lý nổi, thì còn mong gì giải
quyết các sự cố mạng. Trong môn học này, bạn sẽ được cung cấp đầy đủ
các kiến thức về các thiết bị phần cứng như: Mainboard, CPU, RAM,…, cách
xử lý các sự cố liên quan đến phần cứng. Ngoài ra, bạn còn được tìm
hiểu thêm các phần mềm và công cụ sửa lỗi dành cho máy tính như: sao lưu
và phục hồi dữ liệu, chẩn đoán các lỗi thường gặp của Windows… Hoàn tất
khóa học này, bạn đủ khả năng tự đi chợ và ráp một máy tính theo ý
mình, có thể chẩn đoán và khắc phục các sự cố thường gặp trên máy tính.
Thời gian để hoàn tất khóa học này tứ 2 - 3 tháng với mức học phí khoảng
2.000.000đ.
 |
Kế tiếp, là phần nhập môn kiến thức mạng (Networking Essential).
Có thể bạn đã từng sử dụng tốt hệ điều hành Windows Server thế nhưng
còn rất nhiều kiến thức mạng rất căn bản bạn đã bỏ qua. Môn học này nhằm
củng cố, tổng hợp và nâng cao các kiến thức căn bản về mạng như: cách
đặt địa chỉ IP trong mạng, cấu hình kết nối và chia sẻ đường truyền
Internet, cách đăng ký và sử dụng Internet Mail… Hoàn tất khóa học này,
bạn có thể cài đặt, vận hành, bảo trì phòng Net, phòng Games, quán cà
phê Wi-Fi… Thời gian để hoàn tất khóa học này từ 1-2 tháng với mức học
phí khoảng 800.000đ - 1.000.000đ.
Nhưng phần công việc chủ chốt của người quản trị trong
hệ thống mạng máy tính ở hầu hết các công ty hiện nay chính là hệ thống
máy chủ Microsoft Windows. Vì thế các môn học phân thành hệ thống các
chứng chỉ như MCSA, MCSE sẽ trợ giúp các bạn rất nhiều trong công việc.
Sau khi hoàn tất các môn như: 70-680 (Quản trị hệ điều hành máy trạm
Windows 7), 70-290 (Quản trị hệ điều hành máy chủ Windows Server 2003),
70-291 (Quản trị cơ sở hạ tầng mạng, mạng diện rộng), 70-351 (Cấu hình
hệ thống tường lửa) và 70-236 (Quản trị hệ thống thư điện tử), bạn sẽ
hoàn toàn có khả năng quản trị hệ thống mạng doanh nghiệp vừa và nhỏ. Và
khi vượt qua được các kỳ thi ứng với các môn học trên, bạn sẽ đạt được
chứng chỉ quốc tế Microsoft Certified System Administrator (MCSA) do
Microsoft cấp có giá trị trên toàn thế giới. Thời gian để hoàn tất khóa
học này từ 3-6 tháng với mức học phí khoảng 2.500.000đ - 3.000.000đ.
 |
Nếu MCSA, MCSE chuyên về quản trị mạng trên nền Windows
Server 2003 thì MCITP-SA, MCITP-EA sẽ giúp bạn cập nhật các kiến thức
quản trị mạng trên nền Windows Server 2008 (hệ điều hành dành cho máy
chủ mới nhất hiện nay của Microsoft). Chương trình MCITP-SA được chia
thành từng môn như: 70-640 (Cấu hình và quản lý hệ thống Windows Server
2008), 70-642 (Cấu hình và khắc phục các sự cố xảy ra với các dịch vụ
mạng trong Windows Server 2008) và 70-646 (Lập kế hoạch triển khai và
quản trị hệ thống Windows Server 2008). Vượt qua mỗi kỳ thi tương ứng
với từng môn học trên, bạn sẽ đạt được chứng chỉ quốc tế Microsoft
Certified Technology Specialist và chứng chỉ Microsoft Certified IT
Professional - Server Administrator. Thời gian để hoàn tất khóa học này
từ 3-6 tháng với mức học phí khoảng 3.000.000đ - 4.000.000đ.
 |
Tuy nhiên, ngành QTM được chia làm hai hướng: Microsoft
(MCSA. MCITP-SA) và Cisco (CCNA, CCNP). Chương trình CCNA sẽ giúp bạn
xây dựng, quản lý và bảo mật cơ sở hạ tầng mạng dựa trên công nghệ của
CISCO. Bạn sẽ được cung cấp các kiến thức về nền tảng căn bản và các
công nghệ quan trọng của mạng máy tính như khái niệm các tầng trong kiến
trúc mạng (Network Layers) cục bộ (LAN), mạng diện rộng (WAN), xây dựng
và cấu hình các bảng định tuyến (Routing), các phương thức chuyển mạch
(Switching)… Ngoài ra, bạn còn có thể tham dự kỳ thi 640-802 do Cisco tổ
chức để lấy chứng chỉ Quốc Tế Cisco Certified Network Associate (CCNA).
Thời gian để hoàn tất khóa học này từ 1,5-3 tháng với mức học phí
khoảng 3.000.000đ.
Bên cạnh đó hiện nay các hệ thống lớn đang có xu hướng
chuyển toàn bộ hoặc một phần sang sử dụng hệ điều hành mã nguồn mở
Linux. Tham dự các khóa học Linux sẽ giúp bạn xây dựng và quản trị hệ
thống mạng hoàn chỉnh trên nền tảng hệ điều hành mã nguồn mở này từ qui
mô nhỏ đến lớn. Ngoài ra, bạn có thể tham dự các kỳ thi quốc tế do LPI
(Linux Professional Institute) tổ chức để nhận chứng chỉ Junior Level
Linux Professional (LPIC-1), Advanced Level Linux Professional (LPIC-2).
Thời gian để hoàn tất khóa học này từ 2-4 tháng với mức học phí khoảng
3.000.000đ.
Cuối cùng để có thể nắm vững phương pháp khảo sát, đánh
giá an ninh mạng máy tính, xác định được nguyên nhân, nhận diện đối
tượng, động cơ, cách thức kẻ tấn công xâm nhập dữ liệu hệ thống, bạn nên
tham gia khóa học CEH. Đậu kỳ thi 312-50, bạn sẽ có được chứng chỉ CEH
do tổ chức EC Council cấp có giá trị trên toàn thế giới. Thời gian để
hoàn tất khóa học này từ 2-3 tháng với mức học phí khoảng 3.000.000đ.
Nhu cầu cao, lương khá
Hiện nay, hầu như công ty, doanh nghiệp nào cũng đều có
máy tính nối mạng nội bộ và kết nối internet, chưa kể rất nhiều công ty
có website riêng hoặc có tham gia bán hàng qua mạng trên các gian hàng
trực tuyến. Do đó, nhu cầu tuyển dụng các nhân viên quản trị hệ thống
mạng máy tính và kiêm nhiệm quản trị website khá lớn.
Tùy công ty, mức lương cho vị trí QTM có thể từ 200 -
700USD, thậm chí một số công ty nước ngoài còn trả tới trên 1.000USD.
Theo thành viên mRrO trên ddth.com thì trong nghề QTM có nhiều ngạch
nhỏ, như QTM chuyên lo bảo mật, chuyên thiết kế mạng, hoặc chuyên về các
máy chủ, nên lương cũng trả tùy theo, nói chung lương quản trị bảo mật
cao hơn một chút, trung bình vào khoảng 5-7 triệu đồng/tháng, còn những
người có khả năng làm luôn bảo mật, lo luôn cho server, quản lý được
luôn NT/Samba Domain, thiết kế LAN-WAN thì lương rất cao.
Mặc dù vậy, không phải không có những người thất nghiệp
sau khi học xong, lý do được một số chuyên viên QTM giải thích là: kiến
thức về mạng rất rộng, trong khi đòi hỏi của các doanh nghiệp vừa và
nhỏ thường đa năng, mỗi thứ một chút, nếu chỉ biết chuyên sâu một thứ
thôi thì cũng khó tìm việc làm ở các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Hơn nữa,
nghề này đòi hỏi phải thực hành nhiều, càng làm nhiều càng có kinh
nghiệm thực tế trong xử lý sự cố, vì thế trong quá trình học, bạn phải
thật nỗ lực để nắm chắc lý thuyết và cố gắng tận dụng mọi cơ hội để thực
hành.
Học ở đâu?
- Trung Tâm Đào Tạo Mạng Máy Tính Nhất Nghệ: 105 Bà Huyện Thanh Quan, Q.3, TP.HCM; ĐT: 08.39322.735.
- Trung Tâm Tin Học VNPro: 149/1D Ung Văn Khiêm, Q.Bình Thạnh, TP.HCM; ĐT: 08.35129.400.
- Trung Tâm Đào Tạo Mỹ Thuật Đa Phương Tiện Fpt – Arena: 79B (Lầu 3), Lý Thường Kiệt, P.8, Q.Tân Bình, TP.HCM.
- Trung tâm đào tạo Lập trình viên Quốc tế BACHKHOA-APTECH: Toà nhà HTC 250, Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội.
- Công ty Công nghệ Thông tin HanoiCTT: Tầng 1, Toà nhà Tái bảo hiểm Quốc gia Việt Nam, 141 Lê Duẩn, Hà Nội. ĐT: 04.39422726/7.
